Kurs tłumaczenia literackiego dla początkujących
Kuchnia przekładu, czyli jak upichcić dobrą książkę.


07 – 08 grudnia 2019


(16 godzin lekcyjnych)


Mówi się, że dobry przekład może uratować książkę, a zły ją zabić. Co jednak zrobić, by nie zostać mordercą literatury lecz stworzyć wartościowy, dobrze napisany i wiarygodny tekst z tego, co daje nam oryginał i czego dosypiemy od siebie? W czasie tego kursu spróbujemy wspólnie odpowiedzieć na to pytanie.

Kurs przeznaczony jest dla początkujących tłumaczy, absolwentów i studentów filologii obcych oraz wszystkich osób chcących spróbować sił jako tłumacze literatury. Wiedzę, którą przekażemy, można wykorzystać podczas tłumaczeniu z każdego języka obcego na polski, ale uczestnicy powinni znać angielski w stopniu umożliwiającym śledzenie omawianych przykładów i wykonywanie ćwiczeń.

Kurs składa się z pięciu modułów i obejmuje takie zagadnienia, jak: techniki tłumaczeniowe, radzenie sobie z pułapkami oryginału, dostosowanie tekstu do polskich norm, zasady współpracy z wydawnictwami (umowa), współpraca z redaktorem, autoredakcja, wyzwania związane z tłumaczeniem fikcji literackiej oraz literatury naukowej i popularnonaukowej.

Wiedza zostanie przekazana przez praktyków, poparta własnymi przykładami, omówiona w czasie dyskusji
i wykorzystana w trakcie ćwiczeń.

Kurs pod patronatem Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury
 
Logo STL



Pierwszy dzień – 07.12.2019 (sobota)

I. Przybornik tłumacza, czyli kaloryczna pigułka na początek –
Dorota Konowrocka-Sawa (5 godz.)  

   1. Kilka słów o teorii przekładu.

         -  Czym jest przekład?

         -  Cel przekładu.

         -  Ekwiwalencja funkcjonalna i formalna – co ogranicza tłumacza?

         -  Przekład jako interpretacja.

   2. Tłumaczenie w procesie

         -  „Arsenał tłumacza” – działania stylistyczne na teście.

         -  Czego nie wolno tłumaczowi – rodzaje błędów tłumaczeniowych.

         -  Nieprzekładalność i jak sobie z nią radzić.

   3. Od oryginału do poprawnie napisanego tekstu polskiego.

         -  Fałszywi przyjaciele tłumacza.

         -  Powtórzenia. Kalki.

         -  Pisownia wielką i małą literą.

         -  Zapis i odmiana nazw, imion i nazwisk obcych.

         -  Gramatyka języka oryginału a przekład.

   4. Ślady tłumacza.

         -  Różnice kulturowe i związane z nią problemy.

         -  Różnice między językami i ich konsekwencje dla przekładu.

         -  Przypisy od tłumacza.
     
-  Podstawowe pomoce tłumacza.

II. Czytadła i arcydzieła – strategie tłumaczenia beletrystykiRafał Lisowski (3 godz.)

     1. Dlaczego tak? – tłumacz beletrystyki między autorem a czytelnikiem.

            -  Specyfika tekstu literackiego, a strategie tłumaczeniowe – jak oddać intencje autora oryginału
          i oddziaływać na czytelników?

            -  Czy powieść młodzieżową albo kryminał tłumaczymy inaczej niż literaturę „z górnej półki”?

            -  Jak kreujemy własną rzeczywistość językową? Ile mamy swobody i po czym to poznać?

     2. Ucho przy chodniku – żeby mowa potoczna była potoczna.

            -  Język potoczny i młodzieżowy w tłumaczeniu współczesnej literatury.   

            -  Co robić, żeby młodzież mówiła jak młodzież, a przekleństwa brzmiały soczyście?
            - 
Jak przybajerzyć, żeby nie przebajerzyć?

       
Drugi dzień – 08.12.2019 (niedziela)

I. Autoredakcja i redakcja przekładu, czyli jak zrobić z żaby królewiczaDorota Konowrocka-Sawa (3 godz.)
 
   1. „To do sprawdzenia” i „Tłumacz nie ma bladego pojęcia”.

          -  Komentarze redakcyjne tłumacza do samego siebie na przykładzie opowiadania         
         Craiga Fergusona Rodzinny interes i innych tekstów.

          -  Komentarze tłumacza do redakcji w pierwotnym tekście przekładu:
         zaproszenie do współpracy i narzędzie unikania nieporozumień, na przykładach z różnych tekstów.

   2. Przeobrażenia tekstu przekładu.

         -  Autoredakcja tekstu własnego przekładu na przykładzie opowiadań z tomu Histeryczki Roxane Gay.

         -  Najczęstsze zabiegi autoredakcyjne ‒ ostateczne wybory strategiczne.

         -  Zmiany brzmienia przekładu wskutek współpracy tłumacza i redaktora na przykładzie fragmentów
         opowiadania Rodzinny interes.

   3. Przekład jako efekt dialogu.

         -  Trzecia droga: owocna współpraca z redakcją inspirującą powstanie nowych rozwiązań na przykładzie    
         fragmentów powieści historycznych Kate Quinn, Wąż i perła oraz Lew i róża.

         -  Obrona przekładu: Poradnia PWN i inne elementy arsenału tłumacza, na przykładach.

II. Mam przekład i co dalej? ‒ czyli prawne i praktyczne aspekty
     współpracy
tłumacza z wydawnictwemRafał Lisowski (2 godz.)

    
1. Etapy procesu wydawniczego z perspektywy tłumacza.
        
-  Co się dzieje po odesłaniu przekładu do redakcji?

            -  Na co tłumacz ma wpływ zanim przekład trafi do druku?

     2. Prawa autorskie, prawa tłumacza – czyli jak dbać o swoje?

            -  Tłumacz jako twórca utworu: prawa autorskie tłumacza – znaczenie praktyczne.

            -  Jak powinna być skonstruowana umowa na przekład, o czym warto pamiętać i jak egzekwować jej zapisy?

            -  Co to jest umowa modelowa i czy warto z niej korzystać?

III. Seks, narkotyki, czekolada i radykalny feminizm. Radości i troski tłumaczenia
      literatury faktu, esejów i książek popularnonaukowych
Anna Dzierzgowska (3 godz.)                                                  
    
      1. Zamiar według sił, czyli specyfika pracy nad „non-fikami”.

              -  Dlaczego warto brać się za teksty „non-fiction” i kiedy jednak nie.

              -  Rodzaje „nonfików” i dwa słowa o ich specyfice: opracowania naukowe i popularnonaukowe,   
            szeroka kategoria „eseju”, książki historyczne, filozofia, inne…

     2. Warsztat pracy.

             -  Słownictwo specjalistyczne, skąd czerpać, jak stosować, jak tworzyć, jeśli nie istnieje i kiedy prosić o pomoc.

             -  Gdzie i jak szukać informacji? – źródła wiedzy, terminologia.

             -  Pokaz mody, film, dzieło sztuki, stara fotografiakiedy ratuje nas możliwość obejrzenia, zanim opiszemy.

             -  Co zrobić, gdy autor/autorka popełnia błąd lub nie ma racji?

             -  Google Books, mój przyjaciel – cytaty z opracowań i źródeł.

             -  Przypisy bibliograficzne i bibliografia.

             -  Konsultant/konsultantka naukowy – blaski i cienie współpracy.

             -  Redakcja: taka, która się zna na danym temacie vs taka, która się nie zna.

     3. Nieprzeźroczystość tłumaczki/tłumacza.

             -  Teksty zaangażowane i tłumaczka/tłumacz jako współtwórczyni zmian w języku:
           język anty-rasistowski, pro-równościowy, postkolonialny, końcówki żeńskie, język nie-binarny.

             -  Przypisy od tłumaczki: tak, nie kiedy?

             -  Magia kalek i mit „trudnego języka” – kiedy lepiej pisać „przekształcenie” niż „transformacja”,
           kiedy naprawdę trzeba użyć słowa „dekonstrukcja” i dlaczego nie warto bać się, że bez trudnych słów zabrzmi mniej poważnie.

Zajęcia prowadzą:

Dorota Konowrocka-Sawa
– ekonomistka z wykształcenia, dziennikarka z zawodu, tłumaczka z wyboru i zamiłowania. Przetłumaczyła dotychczas około 40 książek, głównie beletrystycznych i z dziedziny literatury faktu, takich autorów jak Jon Krakauer, Sebastian Junger, Nick Bostrom (wyróżnienie za przekład książki Superinteligencja), Sana Krasikov, Roxane Gay i Andrew Sean Greer. Członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Przewodnicząca oddziału wschodniego STL.

Rafał Lisowskiabsolwent Instytutu Anglistyki UW. Od kilkunastu lat tłumaczy literaturę piękną, literaturę faktu, kryminały oraz książki dla dzieci i młodzieży. Autor około sześćdziesięciu przekładów, między innymi Kurta Vonneguta, Trumana Capotego, Stephena Kinga i Brandona Mulla. Laureat nagrody dla Książki Roku "Magazynu Literackiego KSIĄŻKI" za Kolej podziemną Colsona Whiteheada. Członek zarządu i skarbnik Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.

Anna Dzierzgowska – absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Warszawskim, nauczycielka historii, tłumaczka z języka angielskiego, działaczka, feministka. Współzałożycielka Społecznego Monitora Edukacji (www.monitor.edu.pl) oraz współautorka raportów dotyczących edukacji i materiałów edukacyjnych, przygotowywanych przez Fundację Feminoteka. Specjalizuje się w prozie, eseju, literaturze faktu, humanistyce, literaturze popularnonaukowej, publicystyce, naukach społecznych i historii. Ma na swoim koncie przekłady wielu książek, między innymi takich autorów jak Rebecca Solnit (Mężczyźni objaśniają mi świat), Paul R. Martin (Seks, narkotyki i czekolada), Susan Faludi (Reakcja. Niewypowiedziana wojna przeciw kobietom), Kevin Bales (Jednorazowi ludzie. Nowe niewolnictwo w gospodarce światowej), Padraic Kenney (Budowanie Polski Ludowej. Robotnicy a komuniści 1945-1950). Autorka kilkunastu artykułów, między innymi dla miesięcznika „Dialog”, dla „Le Monde diplomatique – edycja polska” i „Biennale Warszawa”. Członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.

Szkolenie (16 godzin lekcyjnych) odbędzie się w dniach:

07 – 08 grudnia 2019

Zajęcia: sobota, godz. 10:30 – 17:30
,
               niedziela, godz. 09:30 – 16:30
            (z przerwami na kawę i herbatę oraz obiad)

            Wykłady i ćwiczenia prowadzone są w grupach max. 20 osobowych.

Miejsce: Akademia Sztuki i Kultury w Warszawie,
             al. Jana Pawła II 36C
                (na tyłach d. Kina „Femina”, obecnie Biedronka).


Koszt kursu: 870,00 złotych brutto (zwolnione z podatku VAT).
             - Przy zgłoszeniu minimum
               3 osób z danej firmy – 820,00 złotych brutto od osoby.

             - Dla członków PTWK mających opłacone składki
               członkowskie (10 % zniżki) – 783,00 złotych brutto od osoby.

             Koszt obejmuje: udział w szkoleniu, materiały szkoleniowe, napoje,
             zaświadczenie ukończenia kursu.

Zgłoszenia prosimy nadsyłać do
3 grudnia 2019
na załączonym formularzu na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Formularz do pobrania:

KTLdP – Formularz zgłoszenia     


UWAGA:

W przypadku zbyt małej liczby zgłoszonych uczestników
organizator zastrzega sobie prawo odwołania kursu,
ale nie później niż 5 dni przed rozpoczęciem zajęć.

Bliższe informacje można uzyskać w biurze PTWK.

Maria Kuisz
Dyrektor Biura i Studium PTWK
tel./fax (22) 850 34 76
kom.    606  75  75  29

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

facebook znak